Posts tonen met het label De Lotus. Alle posts tonen
Posts tonen met het label De Lotus. Alle posts tonen

dinsdag 14 juli 2009

De lotus in de keuken

"Wat is dat nu weer?” mompelde ik hoopvol, toen ik in de Chinese supermarkt deze plantaardige dingen zag liggen: vacuüm verpakt in doorzichtig plastic, zo lang als mijn voorarm en met een gewicht van achthonderd gram. Ik dacht eerst dat het om drie vruchten ging, tot ik merkte dat ze met elkaar vergroeid waren. Een superbanaan?

Thuis deed ik het pak open. Neen, het was geen kookbanaan, eerder een soort riet met obesitasproblemen. Of anorectische ongeschilde kokosnoten? Het ding bleek stevig, bruingroen met een dun velletje en het rook heerlijk. Het geurt als rozen en brengt een frisse lucht in de woonkamer.

Het bleek om de wortelstok van de heilige lotus te gaan (Nelumbo nucifera). Deze Aziatische moerasplant lijkt sterk op, en is verwant met, de waterlelie. Hij komt oorspronkelijk uit India, maar werd al duizenden jaren geleden over heel Azië (en Egypte) verspreid.

De plant heeft een bijzondere plaats in het hindoegeloof, maar wordt daarom niet minder gebruikt in de keuken. Zo schijnt ongeveer alles van de plant eetbaar. De bladeren dienen om er gerechten in te verpakken tijdens het bakken of stomen. Men kruidt er thee mee. De zaden (noten) worden zó genuttigd, of tot meel gemalen. De vruchtbodem lijkt weggelopen uit een slechte sciencefictionfilm. Je vindt die dingen weleens tussen droogboeketten: ze lijken op bruine schotelantennes. Ook dat deel van de plant is eetbaar, al wordt het beschreven als ‘intens bitter’. Wat ik hier heb gekocht, is dus de wortelstok.

Vandaag wordt lotus, als tuinbouwproduct, vooral verbouwd in het Verre Oosten. Men kweekt ze in rijstvelden. In het voorjaar worden stukken wortelstok uitgeplant in de modder onder water. Van oktober tot januari, als het loof is afgestorven, oogst men de uitgegroeide wortels opnieuw. Eén plant kan tot twintig vierkante meter wortelstokken produceren. En die worden gretig gebruikt in de Chinese en Japanse keuken. Omdat het een heilige plant is, worden er zeer veel gezondheidsclaims aan verbonden. Maar of het allemaal waar is?

Verslavend
In de oude Europese literatuur was het Homeros die ons voor het eerst over een lotus vertelde. Na negen dagen storm, zo schrijft hij in de Odyssee, komt Odysseus met zijn vloot aan op het eiland van de Lotofagen, voor de Afrikaanse kust. Men vermoedt dat dit het huidige Djerba is. Hij stuurt er drie mannen op uit om contact te leggen met de lokale bevolking, maar ze komen niet terug. Als hij ze gaat zoeken, vindt hij ze verslaafd en verdoofd van het eten van de lotus, een ‘bloemrijk’

voedsel. Hij neemt ze met geweld mee en laat ze ‘afkicken’ op zee, vastgebonden aan hun roeiriemen.

Een hard verhaal, maar het ging waarschijnlijk niet om deze lotus. Modern onderzoek heeft uitgemaakt dat een andere waterlelie, de blauwe lotus (Nymphaea caerulea), wel verslavend en verdovend kan werken, maar onze ‘heilige’ lotus niet.

!Douchekop
Je lotuswortelstokken vers kopen of in altijd in blik, voorgekookt en in schijfjes gesneden. Neem je vers, zoek er uit met een onbeschadigde huid, zonder donkere (rotte) vlekken. Thuis in de keuken spoel je ze even af en snij je de gezwollen wortel van de taaie, dunne ‘knopen’. Je schraapt de dunne huid eraf met een mesje, zoals je nieuwe aardappeltjes schraapt. Dit gaat vrij vlot. Onder het vel zit ivoorwit vlees. Na enkele minuten begint dat wortelvlees bruin te worden. Plons de geschilde lotuswortel dus eerst onder in water met een scheutje azijn of wrijf ze in met een halve citroen. Daarna zijn ze veilig tegen verkleuring.

Je kunt ze nu dwars op de lengteas in schijfjes snijden. Surprise! De doorsnee van de lotuswortel zit vol ronde gaten, net een wiel... of een douchekop. Dat zijn luchtkanalen waarmee de plant ademt. Deze wortelstokken zitten immers het hele jaar door in rottend, zuurstofloos slijk, en ze hebben ook frisse lucht nodig.

De geur doet nog steeds lichtjes aan rozen denken, maar de textuur is verrassend. Het wortelvlees is krokant als groene appel. Proef maar, de plant is ook rauw eetbaar. De smaak deed me heel even aan schorseneren denken. Ik liet ze kort koken in licht gezouten water, maar textuur noch smaak wordt daar erg door aangetast.

Chips
Lotuswortelstokken (of rizomen, zoals die wetenschappelijk heten) zou je als alternatief voor aardappelen kunnen gebruiken. Ze bevatten immers vooral zetmeel. Je kunt er prachtige chips van bakken. Maar ze kunnen evengoed in schijfjes in de groentesoep. Ze blijven te allen tijde knapperig. De Chinese keuken laat ze vaak meebakken in de wok (twee minuten), maar ik zou ze vooral proberen in een salade. Met veldsla, bijvoorbeeld. Snij de lotus in dunne schijfjes (even pocheren mag, maar hoeft niet) en meng ze met gespoelde en gedroogde veldsla. Pers er een klein blokje verse gember over door de knoflookpers, schep er een lepeltje zoute sojasaus over, wat olie en azijn en een sprenkeltje sesamzaad. Liefdevol mengen en... eet smakelijk

maandag 13 juli 2009

Indiase mythe en de blauwe lotus.


Uit de padmayoni, de boezem van de lotus, uit de absolute ruimte, of uit het heelal buiten ruimte en tijd, emaneert de kosmos, die is geconditioneerd en beperkt door ruimte en tijd. De hiranyagarbha, het ei (of de schoot) van goud, waaruit Brahma te voorschijn komt, wordt vaak de hemelse lotus genoemd. De god Vishnu de synthese van de trimurti of de hindoedrieëenheid drijft tijdens de nachten van Brahma slapend op de oerwateren, uitgestrekt op de bloem van een lotus. Zijn godin, de schone Lakshmi, die oprijst uit de schoot van de wateren, zoals Venus-Aphrodite, heeft een witte lotus onder haar voeten. Bij het karnen van de melkoceaan een symbool van ruimte en van de melkweg door de goden die waren bijeengekomen, verscheen Lakshmi, godin van de schoonheid en moeder van de liefde (kama) en gevormd uit het schuim van de golven, aan de verbaasde goden, drijvend op een lotus met een andere lotus in haar hand.

Zo zijn de twee belangrijkste titels van Lakshmi ontstaan; padma, de lotus, en kshirabdhi-tanaya, dochter van de melkoceaan. Gautama de Boeddha werd nooit verlaagd tot het niveau van een god, ondanks het feit dat hij in historische tijden de eerste sterveling was die onbevreesd genoeg was om de zwijgende sfinx, die we het heelal noemen, te ondervragen en daaraan tenslotte de geheimen van leven en dood te ontfutselen. Hoewel hij nooit werd vergoddelijkt, herhalen we, werd hij niettemin door generaties in Azië erkend als de Heer van het heelal. Daarom wordt deze overwinnaar en meester van de wereld van het denken en de filosofie afgebeeld zittend op een lotus in volle bloei, een embleem van het heelal dat door hem is doorgrond. In India en Ceylon heeft de lotus in het algemeen een goudkleur; onder de boeddhisten van het noorden is hij blauw.

Maar er bestaat ergens op de wereld een derde soort lotus de Zizyphus. Wie ervan eet vergeet zijn vaderland en allen die hem lief zijn, zo zeggen de Ouden. Laten we dit voorbeeld niet volgen. Laten we ons geestelijk thuis niet vergeten, de wieg van de mensheid, en de geboorteplaats van de blauwe lotus.

Laten we de sluier van vergetelheid, die een van de oudste allegorieën bedekt, optillen een Vedische legende die echter door de brahmaanse kroniekschrijvers is bewaard. Maar omdat de kroniekschrijvers de legende elk op hun eigen manier hebben naverteld en hun eigen variaties (1) hebben aangebracht, geven we het verhaal hier niet volgens de bewerkingen en onvolledige vertalingen van de oriëntalisten maar volgens de gangbare versie. Op die manier wordt het door de oude barden van Rajasthan gezongen, wanneer ze op de hete avonden van het regenseizoen komen en gaan zitten op de veranda van de bungalow van de reiziger. We laten de oriëntalisten dus over aan hun fantastische speculaties. Wat doet het ertoe of de vader van de zelfzuchtige en laffe prins, die de oorzaak was van de transformatie van de witte lotus in de blauwe lotus, Harischandra of Ambarisha wordt genoemd? Namen hebben niets te maken met de naïeve poëzie van de legende, noch met de moraal ervan want er is een moraal in te vinden als we goed opletten. We zullen al snel zien dat de hoofdepisode in het verhaal merkwaardig veel lijkt op een andere legende die over de bijbelse Abraham en het offer van Izaak. Is dit niet een bewijs temeer dat de geheime leer van het oosten een goede reden kan hebben om te beweren dat de naam van de aartsvader noch Chaldeeuws noch Hebreeuws is, maar eerder een epitheton en een Sanskrietbijnaam met de betekenis a-bram, dat wil zeggen iemand die een niet-brahmaan (2) is, een gedebrahmaniseerde brahmaan, iemand die is verlaagd of die zijn kaste heeft verloren?

De blauwe lotus


Eeuw na eeuw is voorbijgegaan sinds Ambarisha, koning van Ayodhya, regeerde in de stad die werd gesticht door de heilige Manu Vaivasvata, de nakomeling van de zon. De koning was een Suryavansa (een afstammeling van het zonneras), en hij beweerde een heel trouwe dienaar van de god Varuna (3) te zijn, de grootste en machtigste godheid in de Rig Veda. Maar de god had zijn vereerder mannelijke erfgenamen ontzegd en dit maakte de koning erg ongelukkig.

Helaas! klaagde hij iedere ochtend wanneer hij zijn puja aan de kleinere goden opdroeg, helaas! Wat heeft het voor zin om de grootste koning op aarde te zijn als God me een erfgenaam van mijn eigen bloed ontzegt! Als ik eenmaal dood ben en op de brandstapel lig, wie zal dan de vrome plichten van een zoon verrichten, en mijn levenloze schedel verbrijzelen om mijn ziel van deze aardse ketenen te bevrijden? Welke vreemde handen zullen er met volle maan de rijst van de sraddhaceremonie offeren om mijn geest te eren? Zullen zelfs de vogels van de dood (4) zich niet afwenden van het begrafenisfeest? Want mijn schaduw die aan aardse zaken is gebonden, zal in zijn grote wanhoop hen beslist niet toestaan er deel aan te hebben!

De koning was zo aan het jammeren toen zijn grihastha (familiepriester) hem inspireerde met het idee om een gelofte te doen. Als God hem twee of meer zonen zou sturen, zou hij God beloven de oudste zoon in een openbare ceremonie aan Hem te offeren wanneer deze de puberteit heeft bereikt. Aangetrokken door deze belofte van bloedend en rokend vlees zo geliefd bij alle grote goden accepteerde Varuna de belofte van de koning, en de gelukkige Ambarisha kreeg een zoon, gevolgd door verschillende andere. De oudste zoon, op dat moment de erfgenaam van de troon, heette Rohita (de rode) en kreeg de bijnaam Devarata wat letterlijk vertaald betekent: door god gegeven. Devarata groeide op en werd al snel een werkelijke droomprins, maar als we de legenden mogen geloven, was hij even zelfzuchtig en geslepen als dat hij mooi was.

Toen de prins de vereiste leeftijd bereikte, droeg de god die via de mond van dezelfde hofpriester sprak, de koning op om zijn belofte te houden; maar toen Ambarisha elke keer een excuus bedacht om het uur van zijn offer uit te stellen, raakte de god tenslotte geïrriteerd. En omdat hij een jaloerse en boze god was, dreigde hij de koning met al zijn goddelijke toorn.

Lange tijd hadden noch bevelen noch dreigementen het gewenste effect. Zolang er heilige koeien waren om van de koninklijke koestallen te worden overgebracht naar die van de brahmanen, zolang er geld in de schatkist was om de tempelcrypten te vullen, slaagden de brahmanen erin Varuna rustig te houden. Maar toen er geen koeien meer waren, toen er geen geld meer was, dreigde de god om het paleis met de koning en zijn erfgenamen te verzwelgen, en als ze zouden ontsnappen om ze levend te verbranden. De arme koning, die geen uitweg meer zag, riep zijn eerstgeboren zoon bij zich en bracht hem op de hoogte van het lot dat hem wachtte. Maar Devarata hield zich doof voor die berichten. Hij weigerde zich te onderwerpen aan zowel de vaderlijke als de goddelijke wil.

Dus, toen de offervuren waren ontstoken en alle goede mensen uit de stad Ayodhya vol emotie waren bijeengekomen, was de troonopvolger niet bij het feest aanwezig. Hij hield zich verborgen in de wouden van de yogi. Deze wouden werden bewoond door heilige kluizenaars, en Devarata wist dat men hem daar niet zou kunnen bereiken of overvallen. Hij zou daar kunnen worden bezocht, maar niemand zou hem kwaad kunnen doen zelfs niet de God Varuna zelf. Het was allemaal heel eenvoudig. De religieuze ascese van de aranyaka(de heilige mannen van de wouden), en enkelen van hen waren daitya\ (titanen, een ras van reuzen en demonen), gaf hen zo overwicht dat alle goden beefden voor hun macht en hun bovennatuurlijke vermogens zelfs Varuna zelf.

Deze voordiluviaanse yogi, zo scheen het, beschikten over het vermogen om zelfs de god zelf te vernietigen, naar willekeur mogelijk omdat ze hem zelf hadden uitgevonden. Devarata bleef enkele jaren in de wouden; tenslotte kreeg hij genoeg van dat leven. Hij liet weten dat hij Varuna zou tevredenstellen met een substituut die zichzelf in zijn plaats zou offeren op voorwaarde dat het slachtoffer de zoon was van een rishi, begon hij zijn zoektocht en vond tenslotte wat hij zocht.

In het land dat ligt rond de met bloemen bedekte oevers van het bekende Pushkarameer, was hongersnood en een heel oude man, Ajigarta (6) genaamd, stond op het punt van de honger te sterven, evenals zijn hele familie. Hij had verschillende zonen van wie de tweede, Sunahsepa, een deugdzame jongeman, zichzelf eveneens voorbereidde om een rishi te worden. De handige Devarata trok voordeel uit zijn armoede en dacht terecht dat een hongerige maag veel beter zou luisteren dan een gevulde maag, en bracht de vader op de hoogte van zijn geschiedenis. Daarna bood hij hem honderd koeien aan in ruil voor Sunahsepa, als plaatsvervangend vleesoffer op het altaar van de God. De deugdzame vader weigerde eerst kortaf, maar de vriendelijke Sunahsepa bood uit eigen beweging zichzelf aan, en richtte zich tot zijn vader:

Wat is de waarde van één leven voor een man als hij dat van vele anderen kan redden? Deze god is een grote god en zijn medelijden is oneindig; maar hij is ook een jaloerse god en hij is snel boos en vol van wraak. Varuna is de heer van de verschrikking, en de dood gehoorzaamt zijn bevel. Zijn geest zal niet voor altijd blijven twisten met iemand die hem ongehoorzaam is. Het zal hem berouwen dat hij de mens heeft geschapen, en zal dan honderdduizend lakhs (7)

onschuldige mensen verbranden voor één man die schuldig is. Als zijn slachtoffer hem zou ontsnappen, zal hij zeker alle rivieren laten opdrogen, ons land verschroeien en onze zwangere vrouwen opensplijten in zijn oneindige goedheid. Laat me dan mezelf opofferen, o! mijn vader, in plaats van deze vreemdeling die ons honderd koeien aanbiedt. Die som zou u en mijn broeders ervoor behoeden te sterven van honger en zou duizenden anderen redden van een vreselijke dood. Tegen deze prijs is het opgeven van het leven iets aangenaams.
De oude rishi stortte enige tranen, maar hij gaf tenslotte toestemming en begon de offerbrandstapel voor te bereiden. (8)

Het Pushkarameer (9) was een van die plekken op deze aarde die geliefd waren bij de godin Lakshmipadma (witte lotus); ze dook vaak in het frisse water, opdat ze haar oudste zuster Varuni zou kunnen bezoeken, de echtgenote van de god Varuna.(10) Lakshmipadma hoorde het voorstel van Devarata, was getuige van de wanhoop van de vader, en bewonderde de toewijding van de zoon Sunahsepa. Vol medelijden liet de moeder van liefde en mededogen de rishi Visvamitra komen, een van de zeven oorspronkelijke Manu en een zoon van Brahma, en slaagde erin hem te interesseren in het lot van haar beschermeling. De grote rishi beloofde haar te helpen. Hij verscheen aan Sunahsepa, maar bleef voor de anderen onzichtbaar, en leerde hem twee heilige verzen uit de Rig-Veda, en liet hem beloven deze op de brandstapel te reciteren. Wie deze twee mantra(aanroepingen) uitspreekt, dwingt de hele verzameling van de goden, met Indra aan het hoofd, te komen om hem te redden, en daardoor wordt hijzelf in dit leven een rishi, of in zijn volgende incarnatie.

Het altaar was opgericht langs de oever van het meer, de brandstapel was gereedgemaakt en de menigte was verzameld. Nadat hij zijn zoon op het geparfumeerde sandelhout had gelegd en hem had vastgebonden, voorzag Ajigarta zich van het offermes. Hij stond juist op het punt zijn bevende arm boven het hart van zijn geliefde zoon te verheffen, toen de jongen de heilige verzen begon te zingen. Er was even een moment van aarzeling en van groot verdriet en toen de jongen de mantra beëindigde, stak de oude rishi het mes in de borst van Sunahsepa.

Maar, o! wat een wonder! Op dat moment kwam Indra, de god van het blauwe gewelf (het heelal) te voorschijn uit de hemel en daalde af middenin de ceremonie. Hij wikkelde de brandstapel en het slachtoffer in een dikke blauwe mist; de mist doofde de vlam van de brandstapel en maakte de touwen los die de jongeman gevangen hielden. Het scheen alsof een hoek van de azuren hemel naar omlaag was gekomen naar die plek en het hele land verlichtte en het hele tafereel kleurde met een gouden blauw. Verschrikt viel de menigte en ook de rishi zelf ter aarde, halfdood van angst.
Toen ze tot zichzelf waren gekomen, was de mist opgetrokken en had de plek een volledige verandering ondergaan.
De vuren van de brandstapel waren vanzelf weer aangegaan, en daarop zag men een hinde (rohit) (11) uitgestrekt die niemand anders was dan prins Rohita, de Devarata, wiens hart was doorboord met het mes dat hij tegen een ander had gebruikt, en die zelf lag te branden als een offer voor zijn zonde.

Op korte afstand van het altaar lag Sunahsepa vredig te slapen, eveneens uitgestrekt maar op een bed van lotussen; en op de plaats op zijn borst waar het mes was neergekomen zag men een mooie blauwe lotus bloeien. Het Pushkarameer dat kort tevoren nog bedekt was met witte lotussen waarvan de bladeren in de zon schitterden als zilveren kopjes vol met amrita, (12) weerspiegelde nu de azuren hemel de witte lotussen waren blauw geworden. Daarna, als het geluid van de vina (13) dat opsteeg in de lucht vanuit de diepten van de wateren, werd een melodieuze stem gehoord die deze woorden en deze vloek uitsprak: Een prins die niet weet hoe hij voor zijn onderdanen moet sterven is niet waardig te regeren over de kinderen van de zon. Hij zal worden wedergeboren in een ras van roodharige mensen, een barbaars en zelfzuchtig volk, en de naties die van hem afstammen zullen als erfgoed slechts het land van de ondergaande zon [het westen] bezitten. De jongere zoon van een bedelaar en asceet, die zijn leven zonder te aarzelen opoffert om het leven van anderen te redden, zal koning worden en zal in plaats van hem regeren.

Een gemompel van instemming zette het tapijt van bloemen in beweging dat over het meer lag uitgespreid. De lotussen openden hun blauwe harten voor het gouden zonlicht, en glimlachten met vreugde en zonden een gezang van geuren naar Surya, hun zon en meester. De hele natuur verheugde zich, behalve Devarata, die toen maar een handjevol as was.

Hoewel Visvamitra, de grote rishi, al de vader was van honderd zonen, adopteerde hij toen Sunahsepa als zijn oudste zoon en als voorzorgsmaatregel vervloekte hij bij voorbaat iedereen die zou weigeren de laatstgeborene van de rishi als de oudste van zijn kinderen te erkennen en als de wettige erfgenaam van de troon van koning Ambarisha. Door dit decreet werd Sunahsepa in zijn volgende incarnatie geboren in de koninklijke familie van Ayodhya en regeerde 84.000 jaar over het zonneras.

Wat betreft Rohita ook al was hij Devarata of door god gegeven hij onderging het lot waartoe Lakshmipadma hem had veroordeeld. Hij incarneerde in de familie van een buitenlander zonder kaste (Mlechchha-Yavana) en werd de voorouder van de barbaarse en roodharige rassen die in het westen wonen.

De blauwe lotus werd gevestigd om die rassen te bekeren.
Als een van onze lezers zou twijfelen aan de historische juistheid van het avontuur van onze voorouder, Rohita, en aan de transformatie van de witte in een blauwe lotus, dan wordt hij uitgenodigd een reis naar Ajmer te maken.

Als hij eenmaal daar is, hoeft hij slechts naar de oevers te gaan van het drie keer gezegende meer, Pushkara genoemd, waar iedere pelgrim die baadt tijdens de volle maan van de maand Kartika (oktober-november) de hoogste heiligheid bereikt, zonder enige andere inspanning. Daar zouden de sceptici met hun eigen ogen de plaats zien waar de brandstapel van Rohita werd gebouwd, en ook de wateren die in die vervlogen dagen door Lakshmi werden bezocht.

Ze zouden misschien zelfs de blauwe lotussen zien, als de meeste ervan sindsdien niet waren veranderd, als gevolg van een nieuwe transformatie die door de goden is bevolen, in heilige krokodillen die niemand mag verstoren. Deze transformatie biedt aan negen van de tien pelgrims die in de wateren van het meer springen de gelegenheid om nirvana bijna onmiddellijk in te gaan, en is ook de oorzaak ervan dat de heilige krokodillen de vetste van hun soort zijn.

Noten:

1.
Vergelijk de geschiedenis van Sunahsepa in het Bhagavata Purana IX, XVI, 35 en in het Ramayana, Bk. I., hfst. 60; Manu, X, 105; Kulluka-Bhatta (de geschiedkundige); Bahurupa en de Aitareya Brahmana; Vishnu Purana, enz., enz. Elk boek geeft zijn eigen versie.
2.
Het partikel a in het Sanskrietwoord wijst daar duidelijk op. Geplaatst voor een zelfstandig naamwoord betekent dit partikel altijd een ontkenning of het tegenovergestelde van de betekenis van de uitdrukking die er volgt. Dus sura (god), geschreven a-sura, wordt niet-god, of de duivel; vidya is kennis, en a-vidya is onwetendheid of het tegenovergestelde van kennis, enz., enz.
3.
Het is pas veel later in het orthodoxe pantheon en in het symbolische pantheïsme van de brahmanen dat Varuna de Poseidon of Neptunus werd die hij nu is. In de Veda is hij de oudste van de goden, identiek met Ouranos van de Grieken, dat wil zeggen een personificatie van de hemelse ruimte en de oneindige goden, de schepper en heerser van hemel en aarde, de koning, de vader en de meester van de wereld, van goden en van mensen. De Ouranos van Hesiodus en de Griekse Zeus zijn één.
4.
Raven en kraaien.
5.
Het sraddha is een ceremonie die gedurende negen dagen na de dood door de nauwste familieleden van de overledene wordt verricht. Het was ooit een magische ceremonie. Nu bestaat het echter, evenals andere praktijken, voornamelijk uit het rondstrooien van balletjes gekookte rijst voor de deur van het huis van de overledene. Als de kraaien de rijst direct opeten is dat een teken dat de ziel is bevrijd en rust heeft. Als deze vraatzuchtige vogels het voedsel niet aanraakten, was dat een bewijs dat de pisacha of bhuta (schaduw) aanwezig is en hen daarvan weerhoudt. Ongetwijfeld is het sraddha een bijgeloof, maar zeker niet meer dan novenen of missen voor de doden.
6.
Anderen noemen hem Rishika en noemen koning Ambarisha, Harischandra, de beroemde heerser die een toonbeeld was van alle deugden.
7.
Een lakh is een maat van 100,000, van hetzij mensen òf geldstukken.
8.
Manu (Boek X, 105) zinspeelt op dit verhaal en merkt op dat Ajigarta, de heilige rishi, geen zonde beging om het leven van zijn zoon te verkopen, omdat het offer zijn leven spaarde en dat van zijn hele familie. Dit doet ons denken aan een andere legende, die moderner is, die zou kunnen dienen als een parallel voor de oudere. At graaf Ugolino, veroordeeld om in zijn kerker de hongerdood te sterven, niet zijn eigen kinderen op voor hen een vader te bewaren? De bekende legende van Sunahsepa is mooier dan het commentaar van Manu kennelijk een inlassing van sommige brahmanen in vervalste manuscripten.
9.
Dit meer wordt soms in onze tijd Pokhar genoemd. Het is een plek die bekend is om zijn jaarlijkse pelgrimstocht, en is heel mooi gelegen op vijf Engelse mijlen van Ajmer in Rajasthan. Pushkara betekent de blauwe lotus, omdat het oppervlak van het meer is bedekt met een tapijt van deze mooie planten. Maar volgens de legende waren ze eerst wit. Pushkara is ook de eigennaam van een man, en de naam van een van de zeven heilige eilandenin de geografie van de hindoes, de sapta dvipas.
10.
Varuni, godin van de warmte (later godin van de wijn), werd eveneens geboren uit de melkoceaan. Van de veertien kostbare voorwerpendie door het karnen waren voortgebracht, scheen zij de tweede te zijn en Lakshmi de laatste, voorafgegaan door de beker met amrita, de drank die onsterfelijkheid verleent.
11.
Een woordspeling. Rohit is Sanskriet voor een vrouwelijke hert, een hinde, en rohita betekent 8rood. Het was wegens zijn lafheid en angst voor de dood dat hij volgens de legende door de goden in een hinde werd veranderd.
12.
Het elixer dat onsterfelijkheid verleent.
13.
Een soort luit. Een instrument dat zou zijn uitgevonden door de god Siva.

De geheime leer en de Lotus bloem

Onderstaande tekst over de lotus bloem komt uit: De geheime leer van H.P.Blavatsky. (1:414-22) Hierin geeft zij ook verwijzingen naar het oude symboliek van de lotus bloem in het Oude Egypte en naar de symboliek van de Lotus, binnen het Christendom, en het verre Oosten.

De lotus als universeel symbool

Er zijn geen oude symbolen zonder dat daaraan een diepe en filosofische betekenis is verbonden, en hun belang en waarde neemt nog toe met hun ouderdom. Zo’n symbool is de lotus. Dit is de bloem die aan de natuur en haar goden is gewijd, en zij geeft het abstracte en het concrete Heelal weer, omdat zij het symbool is van de voortbrengende krachten van zowel de geestelijke als de stoffelijke natuur. Zij werd vanaf de vroegste oudheid door de Arische Hindoes, de Egyptenaren en na hen door de Boeddhisten als heilig beschouwd; zij werd vereerd in China en Japan, en aangenomen als christelijk embleem door de Griekse en de Latijnse kerk, die er een boodschapper van maakten, evenals de christenen nu, die haar vervangen door de waterlelie (*1). Zij had en heeft nog haar mystieke betekenis, die bij elk volk op aarde gelijk is. Wij verwijzen de lezer naar Sir William Jones (*2).

Bij de hindoes is de lotus het embleem van de voortbrengende kracht van de natuur, door de werking van vuur en water (geest en stof). ‘Eeuwige!’, zegt een vers in de Bhagavad Gita, ‘Ik zie Brahm de schepper, tronende in u boven de lotus!’; en Sir W. Jones toont aan dat, zoals al in de stanza’s werd opgemerkt, de zaden van de lotus, zelfs vóór zij ontkiemen, volmaakt gevormde bladeren bevatten, miniatuurvormen van wat zij eens als volgroeide planten zullen zijn. In India is de lotus het symbool van de vruchtbare aarde, en wat meer is, van de berg Meru. De vier engelen of genii van de vier hemelstreken (de maharadja’s, zie de stanza’s) staan elk op een lotus. De lotus is het tweevoudige type van de goddelijke en menselijke hermafrodiet, omdat hij om zo te zeggen een dubbel geslacht heeft.

Volgens de hindoes ontwikkelde Brahmā zich uit de geest van vuur (of warmte), die alles wat wordt geboren uit water of uit de oorspronkelijke aarde opwekt, bevrucht, en tot een concrete vorm ontwikkelt (uit zijn ideële oervorm). De lotusbloem die, zoals men deze voorstelt, uit de navel van Vishnu groeit – de god die rust op de wateren van de ruimte en zijn slang van oneindigheid – is de meest aanschouwelijke allegorie die ooit is bedacht: het Heelal, dat zich ontwikkelt uit de centrale zon, het punt, de altijd verborgen kiem. Lakshmi, het vrouwelijke aspect van Vishnu (*3), die ook padma, de lotus wordt genoemd, wordt eveneens afgebeeld als drijvende op een lotusbloem bij de ‘schepping’; en tijdens het ‘karnen van de oceaan’ van de ruimte komt zij uit de ‘melkzee’ tevoorschijn, zoals Venus uit het schuim.

‘. . . Dan, gezeten op een lotus
Steeg de stralende godin van de schoonheid,
de onvergelijkelijke Srī
Op uit de golven . . .’

zingt een Engelse oriëntalist en dichter (Sir Monier Williams).
De gedachte die aan dit symbool ten grondslag ligt, is heel mooi, en laat bovendien dezelfde afkomst zien in alle religieuze stelsels. Zowel in de vorm van de lotus als van de waterlelie gaat het om hetzelfde filosofische denkbeeld – namelijk de emanatie van het objectieve uit het subjectieve; de goddelijke ideeënvorming, die overgaat van de abstracte in de concrete of zichtbare vorm. Want zodra de duisternis – of liever wat ‘duisternis’ is voor de onwetenden – is verdwenen in haar eigen rijk van eeuwig licht en slechts haar goddelijke gemanifesteerde ideatie achterlaat, wordt het verstand van de scheppende logoi geopend, en zij zien in de ideële wereld (die tot nu toe was verborgen in de goddelijke gedachte) de archetypische vormen van alles. Door het kopiëren en uitbouwen of vervormen daarvan verkrijgen ze dan vergankelijke en transcendente vormen.

In dit stadium van actie is de demiurg (*4) nog niet de architect. Geboren in de schemering van de handeling moet hij eerst het plan waarnemen, om goed de ideële vormen te zien die liggen begraven in de schoot van de eeuwige ideatie, zoals de toekomstige lotusbladeren, de onbevlekte bloembladen, zijn verborgen in het zaad van die plant. . . .

In hoofdstuk lxxxi van het Rituaal (Dodenboek), getiteld ‘De transformatie tot de lotus’ roept de god, die als een hoofd uit deze bloem tevoorschijn komt, uit: ‘Ik ben de zuivere lotus, die uit de Lichtende oprijst. . . . Ik breng de boodschappen van Horus over. Ik ben de zuivere lotus, die van de zonnevelden komt. . . .’

Het denkbeeld van de lotus kan men zelfs vinden in het elohistische eerste hoofdstuk van Genesis, zoals in Isis wordt gezegd. In dit denkbeeld moeten wij de oorsprong en de verklaring zoeken van het vers in de joodse kosmogonie dat luidt: ‘En God zei: Laat de aarde voortbrengen . . . de vruchtboom die vrucht draagt naar zijn aard, en waarvan het zaad daarin is.’ In alle oorspronkelijke religies is de ‘zoon van de vader’ de scheppende god – d.w.z. zijn zichtbaar gemaakte gedachte; en vóór het christelijke tijdperk werd de drie-enige godheid, van de Trimurti van de hindoes tot de drie kabbalistische hoofden uit de geschriften zoals de joden die verklaren, in de allegorieën van alle volkeren volledig omschreven en bevestigd.

Dit is de kosmische en ideële betekenis van dit grootse symbool bij de oosterse volkeren. Maar gebruikt bij de praktische en exoterische eredienst – die ook een esoterische symboliek had – werd de lotus in de loop van de tijd de drager en houder van een meer aards denkbeeld. Geen enkele dogmatische religie kon ooit ontkomen aan het daarin aanwezige seksuele element, en tot nu toe wordt de morele schoonheid van het gronddenkbeeld erdoor besmet. Het volgende is ontleend aan het kabbalistische manuscript dat eerder werd genoemd:

Hetzelfde werd aangeduid door de lotus, die groeide in de wateren van de Nijl. Zijn manier van groeien maakte hem bijzonder geschikt als symbool van de voortplanting. De lotusbloem, die als gevolg van haar rijping de draagster is van het zaad voor de voortplanting, gaat door het vruchtwater, dat is de rivier de Nijl, heen, en is door middel van een lange koordvormige stengel, de navelstreng, met behulp van een placenta-achtige hechting verbonden met moeder aarde, of de schoot van Isis. Niets kan eenvoudiger zijn dan dit symbool, en om de bedoeling ervan volkomen duidelijk te maken, wordt er soms een kind bij afgebeeld dat in de bloem zit of eruit tevoorschijn komt (*5). Zo worden Osiris en Isis, de kinderen van Chronos, of de eindeloze tijd, door de ontwikkeling van hun natuurkrachten in deze voorstelling de ouders van de mens onder de naam Horus. . . .’ (zie § 10, ‘Deus Lunus’.)

Wij kunnen niet genoeg nadruk leggen op het gebruik van deze voortplantingsfunctie als basis voor een symbolische taal en een wetenschappelijke kunsttaal. Nadenken over deze gedachte leidt onmiddellijk tot beschouwingen over het onderwerp van de scheppende oorzaak. Men kan zien dat de Natuur tijdens haar werk een wonderbaarlijk levend mechanisme heeft gemaakt, dat wordt bestuurd door een daarmee verbonden levende ziel; de ontwikkeling en levensgeschiedenis van die ziel, wat betreft haar herkomst, haar heden en bestemming, gaan alle pogingen van het menselijke verstand om deze te begrijpen, te boven (*6). De pasgeborene is een steeds terugkerend wonder, een bewijs dat in de werkplaats van de baarmoeder een denkende scheppende kracht is opgetreden om een levende ziel aan een stoffelijk werktuig te verbinden. Het wonderbaarlijke van dit feit verleent een gewijde heiligheid aan alles wat in verband staat met de voortplantingsorganen, als plaats waar de godheid woont en duidelijk opbouwend optreedt.

Dit is een juiste weergave van de gronddenkbeelden van de oudheid, van de zuiver pantheïstische opvattingen, onpersoonlijk en eerbiedig, van de archaïsche filosofen uit de voorhistorische tijden. Maar dit is niet het geval wanneer deze denkbeelden worden toegepast op de zondige mensheid, op de grove begrippen verbonden aan de persoonlijkheid. Daarom zullen alle pantheïstische filosofen de opmerkingen die op het bovenstaande volgen en die het antropomorfisme van de joodse symboliek vertegenwoordigen, gevaarlijk vinden voor de heiligheid van de ware religie, en alleen passend bij onze materialistische tijd, die het rechtstreekse gevolg is van dat antropomorfistische karakter. Want dit is de grondtoon van de hele geest en essentie van het Oude Testament. Het manuscript dat de symboliek van de kunsttaal van de bijbel behandelt, gaat verder:

‘De plaats van de baarmoeder moet daarom worden beschouwd als de heiligste plaats, het sanctum sanctorum, en de ware tempel van de levende god (*7). Door de man werd het bezit van de vrouw altijd beschouwd als een wezenlijk deel van hemzelf, om twee tot één te maken, dat hij zorgvuldig als iets heiligs bewaakte. Zelfs noemde men dat deel van het huis of van de woning, dat was bestemd als verblijf van de vrouw, de penetralia, het geheime of heilige; en vandaar de gelijkenis van het Heilige der Heiligen in gewijde bouwwerken, dat was ontleend aan het denkbeeld van de heiligheid van de voortplantingsorganen. Door de beschrijving door middel van een gelijkenis tot het uiterste door te voeren (*8), wordt dit gedeelte van het huis in de heilige boeken omschreven als gelegen ‘tussen de dijen van het huis’, en soms wordt dit denkbeeld verwerkelijkt bij de bouw van de grote deuropening van de kerken, die naar binnen wordt geplaatst tussen aan weerszijden gebouwde steunpilaren.’

Een dergelijke ‘tot het uiterste doorgevoerde’ gedachte heeft nooit bij de oude oorspronkelijke Ariërs bestaan. Dit blijkt uit het feit dat de vrouwen in de tijd van de Veda’s niet van de mannen gescheiden in penetralia of ‘zenana’s’ werden geplaatst. Hun afzondering begon toen de mohammedanen – de volgende erfgenamen van de Hebreeuwse symboliek na de christelijke kerkelijke macht – het land hadden veroverd en geleidelijk hun zeden en gewoonten aan de hindoes hadden opgedrongen. De vrouw in de voor- en na-vedische tijd was even vrij als de man; en de religieuze symboliek van de oude Ariërs was nooit met onreine aardse gedachten vermengd. Het denkbeeld en de toepassing ervan zijn zuiver Semitisch. Dit wordt bevestigd door de schrijver van de genoemde hoogst geleerde en kabbalistische openbaring zelf, wanneer hij de bovenaangehaalde passages besluit door eraan toe te voegen:

‘Indien men aan deze organen als symbolen van scheppende kosmische werkingen het denkbeeld van de oorsprong van de maten en van de tijdperken kan hechten, dan moet inderdaad bij de bouw van de tempels als woningen van de godheid of van Jehova, het gedeelte dat wordt aangeduid als het Heilige der Heiligen, of de allerheiligste plaats, zijn naam ontlenen aan de erkende heiligheid van de voortplantingsorganen, beschouwd als symbolen van maten zowel als van de scheppende oorzaak. Bij de oude wijzen was er geen naam en geen denkbeeld en geen symbool voor een eerste oorzaak.’ . . . .

Heel beslist niet. Het is beter er geen enkele gedachte aan te wijden en het voor altijd naamloos te laten, zoals de vroegere pantheïsten deden, dan de heiligheid van dat ideaal van de idealen te verlagen door zijn symbolen neer te halen tot zulke antropomorfe vormen! Ook hier ziet men de reusachtige kloof tussen het Arische en het Semitische religieuze denken: twee tegengestelde polen – oprechtheid en geheimhouding. Voor de brahmanen, die aan de natuurlijke voortplantingsfuncties van de mensheid nooit een element van ‘erfzonde’ hebben toegekend, is het een religieuze plicht een zoon te hebben. In de oudheid trok een brahmaan die zijn taak als menselijke schepper had volbracht, zich terug in de wildernis en bracht de rest van zijn leven door in religieuze meditatie. Hij had als sterfelijk mens en als medewerker met de natuur zijn plicht tegenover deze vervuld en wijdde voortaan al zijn gedachten aan het geestelijke onsterfelijke deel van zichzelf, terwijl hij het aardse als slechts een illusie beschouwde, een voorbijgaande droom – en dat is het ook.

Bij de Semiet was het anders. Hij bedacht een verleiding van het vlees in een hof van Eden, en liet zijn God (esoterisch de verzoeker en de heerser van de Natuur) voor altijd een daad vervloeken, die in het logische programma van die natuur lag (*9). Dit is alles exoterisch, zoals het voorkomt onder de dekmantel en de dode letter van Genesis en de rest; maar tegelijkertijd beschouwde hij esoterisch de veronderstelde zonde en de val als een zo heilige daad, dat hij het orgaan, de bedrijver van de erfzonde, koos als het meest passende en heiligste symbool van die God, die de werking ervan – zoals hij laat zien – brandmerkt als ongehoorzaamheid en eeuwigdurende zonde!

Wie kan ooit de paradoxale diepten van de Semitische geest doorgronden? En dit paradoxale element, minus de innerlijkste betekenis ervan, is nu geheel overgegaan in de christelijke theologie en dogma’s!

Of de eerste kerkvaders de esoterische betekenis van het Hebreeuwse (Oude) Testament kenden, of dat slechts enkelen van hen ervan wisten, terwijl de anderen onbekend bleven met het geheim, moet het nageslacht uitmaken. Eén ding staat in ieder geval vast. Omdat de esoterie van het Nieuwe Testament volkomen overeenstemt met die van de Hebreeuwse boeken van Mozes en omdat tevens een aantal zuiver Egyptische symbolen en heidense dogma’s in het algemeen – bijvoorbeeld de drie-eenheid – in de synoptische evangeliën en in Johannes zijn opgenomen, wordt het duidelijk dat aan de schrijvers van het Nieuwe Testament, wie zij ook waren, bekend was dat die symbolen dezelfde waren. Zij moeten zich ook bewust zijn geweest dat de Egyptische esoterie ouder is, want zij hebben verschillende symbolen gebruikt die zuiver Egyptische opvattingen en geloofspunten weergeven – zowel in hun uiterlijke als in hun innerlijke betekenis – en die niet in de joodse canon zijn te vinden. Een ervan is de waterlelie in de handen van de Aartsengel op de oudste afbeeldingen van zijn verschijning aan de maagd Maria; en deze symbolische voorstellingen worden nog steeds bewaard in de iconografie van de Griekse en Roomse kerk. Zo hebben water, vuur, het kruis, zowel als de duif, het lam en andere heilige dieren met al hun combinaties, esoterisch dezelfde betekenis, en ze moeten zijn aanvaard als een verbetering van het judaïsme zonder meer.

Want de lotus en het water behoren tot de oudste symbolen, en zijn in oorsprong zuiver Arisch, hoewel zij bij het aftakken van het vijfde ras gemeengoed werden. Laten wij een voorbeeld geven. Letters zowel als getallen waren alle mystiek, in combinatie en elk afzonderlijk. De heiligste van alle is de letter M. Deze is zowel vrouwelijk als mannelijk, of androgyn, en is tot een symbool van het water gemaakt, of oorspronkelijk de grote diepte. Het is een mystieke letter in alle talen, oosterse en westerse, en stelt symbolisch de golven voor: . In de Arische en ook in de Semitische esoterie heeft deze letter altijd de wateren voorgesteld. Zo betekent in het Sanskriet makara – het tiende teken van de Dierenriem – een krokodil, of liever een watermonster, dat altijd met water in verband wordt gebracht. De letter ma is gelijkwaardig aan en komt overeen met het getal 5 – dat is samengesteld uit een tweevoud, het symbool van de twee gescheiden geslachten, en uit het drievoud, het symbool van het derde leven, het nageslacht van het tweevoud. Dit wordt ook vaak gesymboliseerd door een vijfhoek, een heilig teken en een goddelijk monogram. Maitreya is de geheime naam van de vijfde Boeddha en de Kalki-Avatar van de brahmanen – de laatste messias, die zal komen op het hoogtepunt van de Grote Cyclus. De M is ook de beginletter van het Griekse Metis of goddelijke wijsheid; van Mimra, het ‘woord’ of de logos en van Mithras (de Mihr), van de monade en van mysterie. Deze zijn alle geboren in en uit de grote Diepte en zijn de zonen van Maya – de moeder; in Egypte Mouth, in Griekenland Minerva (goddelijke wijsheid), Maria of Miriam, Myrrha, enz.; van de moeder van de christelijke logos, en van Maya, de moeder van Boeddha. Madhava en Madhavi zijn de titels van de belangrijkste goden en godinnen van het hindoepantheon. Tenslotte is mandala in het Sanskriet ‘een cirkel’ of een bol (de tien afdelingen van de Rig Veda). De heiligste namen in India beginnen gewoonlijk met deze letter – van mahat, het eerste gemanifesteerde intellect, en Mandara, de grote berg die door de goden wordt gebruikt om de oceaan te karnen, tot Mandakin, de hemelse Ganga (Ganges), Manu, enz.

Moet men dit een samenloop van omstandigheden noemen? Dan is het inderdaad een vreemd toeval, als wij zien dat zelfs Mozes – gevonden in het water van de Nijl – deze symbolische medeklinker in zijn naam heeft. En de dochter van de farao ‘noemde hem Mozes . . . omdat’, zei ze, ‘ik hem uit het water heb getrokken’ (Exod. ii, 10)10. Bovendien is de Hebreeuwse heilige naam van God, toegepast op deze letter M, Meborach, de ‘heilige’ of de ‘gezegende’, en de naam voor het water van de zondvloed is M’bul. Een herinnering aan de ‘drie Maria’s’ bij de kruisiging en het verband tussen hen en mar, de zee of het water, kan dit voorbeeld besluiten. Daarom wordt in de joodse leer en in het christendom de messias altijd in verband gebracht met water, doop, de vissen (het teken van de Dierenriem dat in het Sanskriet Meenam heet) en zelfs met de Matsya- (vis-)Avatar en de lotus – het symbool van de baarmoeder, of met de waterlelie, wat hetzelfde is.

Hoe ouder onder de overblijfselen van het oude Egypte de votiefsymbolen en emblemen van de opgegraven voorwerpen zijn, des te meer treft men lotusbloemen en water aan in verband met de zonnegoden. De god Khnoom – de vochtige kracht – water dat, zoals Thales leerde, het beginsel van alle dingen is, zit op een troon, omgeven door een lotus (Saïtisch tijdperk, Serapeum). De god Bes staat op een lotus, gereed om zijn nakomelingen te verslinden. (Ibid, Abydos.) Thot, de god van mysterie en wijsheid, de heilige schrijver van Amenti, zit met de zonneschijf als hoofdbedekking, met een stierenkop (de heilige stier van Mendes is een vorm van Thot) en een menselijk lichaam op een opengebloeide lotus. (IVde dynastie.)

Tenslotte rust de godin Hiquet in de gedaante van een kikvors op de lotus en toont zo haar verband met het water aan. En uit de ondichterlijke vorm van dit kikvorssymbool, ongetwijfeld de oudste van hun Egyptische godheden, hebben de egyptologen tevergeefs geprobeerd haar mysterie en haar functies te ontraadselen. Uit het feit dat dit symbool door de eerste christenen in de kerk werd aangenomen, blijkt dat zij het beter kenden dan onze hedendaagse oriëntalisten.

De ‘kikvors- of padgodin’ was een van de voornaamste kosmische godheden die met de schepping in verband stonden, wegens haar amfibische aard en vooral door haar schijnbare wederopstanding na lange eeuwen van eenzaam leven, opgesloten tussen oude muren, rotsen, enz. Niet alleen nam ze deel aan de opbouw van de wereld, samen met Khnoom, maar ze had ook te maken met het dogma van de wederopstanding (*11). Dit symbool moet een heel diepzinnige en heilige betekenis hebben gehad, omdat de eerste Egyptische christenen het in hun kerken aannamen ondanks het gevaar dat zij van een walgelijke vorm van dierenverering zouden worden beschuldigd. Een kikvors of een pad, die zat in een lotusbloem, of zonder dat laatste embleem, werd gekozen als vorm voor de kerklampen, waarop de woorden ‘Ik ben de opstanding’, ‘Ἐγώ εἰμι ἀνάστασιϛ’, waren gegraveerd (*12). Deze kikvorsgodinnen vindt men ook op alle mummies.

Noten:

*1.
In de christelijke religie verschijnt de Aartsengel Gabriël op elke afbeelding van de Aankondiging aan de Maagd Maria, met in zijn hand een boeketje waterlelies. Dit boeketje, dat vuur en water voorstelt, of het denkbeeld van schepping en voortplanting, symboliseert precies dezelfde gedachte als de lotus in de hand van de bodhisat, die aan Maha-Maya, de moeder van Gautama, de geboorte van Boeddha, de Verlosser van de wereld, aankondigt. Zo werden ook Osiris en Horus door de Egyptenaren steeds samen met de lotusbloem afgebeeld, omdat deze twee zonne- of vuurgoden waren (de heilige geest wordt nog altijd voorgesteld door ‘vurige tongen’) (Handelingen).
*2.
Sir William Jones, Dissertations Relating to Asia.
*3.
Lakshmi is Venus-Aphrodite, en evenals deze kwam zij tevoorschijn uit het schuim van de oceaan met een lotus in haar hand. In het Rāmāyana wordt zij Padma genoemd.
*4.
In de esoterische filosofie is de demiurg of logos, opgevat als de schepper, slechts een abstracte term, een denkbeeld, zoals ‘leger’. Evenals dit laatste de allesomvattende uitdrukking is voor een lichaam van actieve krachten of werkende eenheden – soldaten – is de demiurg het kwalitatieve samenstel van een menigte scheppers of bouwers. Burnouf, de grote oriëntalist, begreep deze gedachte volkomen toen hij zei dat Brahmā de aarde niet schept, evenmin als de rest van het heelal. ‘Nadat hij zich uit de ziel van de wereld had ontwikkeld en is gescheiden van de eerste oorzaak, lost hij op in de natuur en laat deze uit hemzelf tevoorschijn komen. Hij staat niet boven de natuur, maar is ermee vermengd; Brahmā en het Heelal vormen één wezen, waarvan elk deeltje in essentie Brahmā zelf is, die uit hemzelf voortkwam.’
*5.
In de Indiase Purāna’s worden Vishnu, de eerste, en Brahmā, de tweede logos, of de ideële en de praktische schepper, respectievelijk voorgesteld als degene die de lotus manifesteert en degene die eruit tevoorschijn komt.
*6.
Maar niet de ‘pogingen’ van de geoefende psychische vermogens van een ingewijde in de metafysica van het oosten, en de mysteriën van de scheppende Natuur. Het zijn de niet-ingewijden van vroegere eeuwen, die het zuivere ideaal van de kosmische schepping hebben verlaagd tot een embleem van alleen menselijke voortplanting en seksuele functies. Het is nu en in de toekomst de taak van de esoterische leringen en van de ingewijden, de oorspronkelijke opvatting terug te verkrijgen en in ere te herstellen, die door theologische en kerkelijke ijveraars zo droevig werd ontwijd door een grove en ruwe toepassing op exoterische dogma’s en personificaties. De stille verering van de abstracte of noumenale Natuur, de enige goddelijke manifestatie, is de enige veredelende religie van de mensheid.
*7.
De woorden van de oude ingewijde in de oorspronkelijke mysteriën van het christendom: ‘Weet gij niet dat gij de tempel van God zijt’ (I Korinthen iii, 16) konden toch beslist niet in deze zin op mensen worden toegepast? Deze betekenis kan de Hebreeuwse samenstellers van het Oude Testament voor ogen hebben gestaan, en dit was onmiskenbaar ook zo. En dit is de afgrond die ligt tussen de symboliek van het Nieuwe Testament en de joodse canon. Deze kloof zou zijn gebleven en steeds breder zijn geworden, als het christendom – in het bijzonder en het meest opvallend de Latijnse kerk – die niet had overbrugd. Het hedendaagse pausdom heeft deze nu helemaal overspannen door zijn dogma van de twee onbevlekte ontvangenissen en het antropomorfistische en tegelijk afgodische karakter dat het aan de moeder van zijn God heeft toebedeeld.
*8.
Dit was alleen het geval in de Hebreeuwse bijbel en bij zijn slaafse navolgster, de christelijke theologie.
*9.
Hetzelfde denkbeeld komt exoterisch tot uiting in de gebeurtenissen in Egypte. De Heer God beproeft de farao zwaar en ‘kwelt hem met grote plagen’, opdat de koning niet aan zijn straf zou ontkomen, en zo een voorwendsel zou verschaffen voor een nieuwe triomf van zijn ‘uitverkoren volk’.
*10.
Zelfs tot de zeven dochters van de priester in Midian toe, die kwamen om water te putten en die Mozes hun kudde lieten drenken; voor deze dienst geeft de Midianiet aan Mozes Zippora (sippara = de glinsterende golf) tot vrouw. (Exod., ii.) Dit alles heeft dezelfde geheime betekenis.
*11.
Bij de Egyptenaren was het de opstanding bij de wedergeboorte na 3000 jaar van zuivering, hetzij in devachan of in ‘de velden van zaligheid’.
*12.
Dergelijke ‘kikvorsgodinnen’ zijn te zien in het Bulaq-Museum te Caïro. Voor de mededeling over de kerklampen en de inscripties is de geleerde oud-directeur van het Bulaq-Museum, Gaston Maspero, verantwoordelijk. (Zie zijn Guide du Visiteur au Musée de Bulaq, blz. 146.)

Egypte en de Blauwe Lotus

De blauwe lotusbloem (Nymphaea caerulea) staat ook bekend als Blauwe waterlelie of Egyptische lotus. Deze waterplant groeit aan de randen van meren en rivieren. De oude Egyptenaren beschouwden de waterlelie als een heilige plant.

de blauwe lotus. Deze geheimzinnige en heilige plant is door de eeuwen heen zowel in Egypte als in India beschouwd als een symbool van het heelal. Er is geen monument in de vallei van de Nijl, geen papyrus, waarop deze plant niet een ereplaats heeft. Op de kapitelen van de Egyptische pilaren, op de tronen en zelfs op de hoofdtooien van de goddelijke koningen, overal wordt de lotus gebruikt als een symbool van het heelal. Het werd onvermijdelijk een onmisbaar attribuut van iedere scheppende god en godin.


Alsof ik duizend jaren onder water heb gesluimerd, word ik wakker in een nieuw jaargetij.
Ik ben de oprijzende Blauwe Lotus.
Ik ben de kelk van dromen en herinneringen, die zich opent.
Ik ben de bloem met de duizend kroonbladeren.
In de morgen rijst de Zon naakt en nieuw als een pasgeboren kind;
Ik open mijzelf en wordt doordrongen van het licht.
Dit is de vreugde, het langzaam wakker worden in een vuur,
als één voor één de bloemblaadjes zich openen,
als vingers die het geheim binnen in de hand stevig omsloten.
Ik laat het verleden los en geef de geur van bloemen vrij

Uit: De Wording van de Lotus, de Papyrus van Ani, Egyptisch Dodenboek


deze blog is nog in wording. Er komt dus nog meer over Egypte en de lotus!

Vergelijkbare Blogs

Related Posts with Thumbnails